المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

559

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

[ 227 ] [ آيهء دوم ] « وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ » ؛ « 3 » « هنگامى كه روى زمين جهت كسب روزى قدم زديد » [ 228 ] [ آيهء سوم ] « وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ » ؛ « 4 » « و آن ديگران در روى زمين گام مىسپرند و از فضل خدا جستجو مىنمايند » . فاضل معاصر ما گفته است : امكان دارد با اين آيات بر « جواز مضاربه » استدلال نمود ، چون اين آيات بر رجحان تكسّب ، دلالت دارد او فرق قائل نشده است كه اين تكسّب با مال خودش بوده باشد ، يا با مال ديگرى ، ولى پيش من در استدلال با اين آيات ، نظرى هست دليل ما همان چيزى است كه در باب « قرض » گذشت و از سوى ديگر ضرب در روى زمين « تصرّف در زمين » است و آن اعمّ از مورد متنازع فيه مىباشد و عامّ دلالت بر خاصّ نمىكند و باز مضاربه در سفر و حضر هر دو مورد انجام مىپذيرد ، ضرورت ندارد كه حتما در سفر باشد پس استدلال با اين آيات ، موضوع آن را تخصيص مىدهد .

--> ( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 100 . ( 4 ) . سورهء مزمّل ، آيهء 20 .